szkola gorska szkolenia zawody instruktorzy kalendarz galeria wypozycz poradnik
o centrum
baza centrum
o skiturach
cennik
wycieczki
pogoda
zapytaj instruktora
wydawnictwa
linki
wybierasz si─Ö do nas, sprawd┼║ pogod─Ö:


HISTORIA

źródło: www.skizy.pl

Historia narciarstwa jest bardzo d┼éuga, aczkolwiek z dzisiejszym poj─Öciem narciarstwa ma ona niewiele wsp├│lnego. Faktem jest natomiast ze najstarsze ┼Ťlady u┼╝ywania nart pochodz─ů sprzed 5000-3000lat p.n.e. Tak to nie pomy┼éka 5000 lat przed nasza er─ů w rejonie morza Bia┼éego, nad jeziorem Bajka┼é oraz w Norwegii na wyspie R┼Ĺdoy u┼╝ywano nart do poruszania si─Ö po ┼Ťniegu, przede wszystkim w celach my┼Ťliwskich w pogoni za zwierzyn─ů. ┼Üwiadcz─ů o tym fakcie rysunki naskalne znalezione w tych miejscach. Naukowcy doszli do wniosku, ┼╝e narty powsta┼éy w kilku miejscach r├│wnocze┼Ťnie, tam gdzie klimat i warunki wytworzy┼éy do tego potrzeb─Ö, dlatego te┼╝ podzielono pierwsze narty na trzy typy:

- Typ południowy (narty krótkie, gołe, bez podbicia skórzanego z wyżłobieniem dla stopy. Narty tego typu występowały od Uralu po południowa Skandynawie oraz w krajach nadbałtyckich aż po Polskę)

- Typ arktyczny (wyst─Öpowa┼é na Syberii i w p├│┼énocnej Skandynawii. Narty te maj─ů oba ko┼äce ostro zako┼äczone i podgi─Öte, obci─ůgni─Öte futrem, posiada┼éy cztery otwory, przez kt├│re by┼éy przeci─ůgni─Öte rzemiona s┼éu┼╝─ůce do mocowania)

- Typ p├│┼énocny (wyst─Öpowa┼é tylko w Europie w rejonie Finlandii, narty by┼éy nier├│wnej d┼éugo┼Ťci i szeroko┼Ťci. Narta lewa z rowkiem by┼éa d┼éu┼╝sza, tkz. Narta ┼Ťlizgowa za┼Ť narta prawa kr├│tsza i szersza podbita by┼éa sk├│r─ů i by┼éa narta odbijaj─ůca.

Uzupe┼énieniem tego ekwipunku by┼é oczywi┼Ťcie kij, kt├│ry spe┼énia┼é r├│┼╝ne zadania, s┼éu┼╝y┼é do kierowania, hamowania, utrzymywania r├│wnowagi oraz jako podr─Öczna bro┼ä. Pierwsza wzmianka o u┼╝yciu dw├│ch kij├│w pochodzi dopiero z 1713r.

W okresie ┼Ťredniowiecza spotykamy ju┼╝ pisemne wzmianki o nartach w pie┼Ťniach i legendach skandynawskich, co ┼Ťwiadczy o uprawianiu narciarstwa przez ludy p├│┼énocy. W owym czasie narty s┼éu┼╝y┼éy do cel├│w komunikacyjnych, my┼Ťlistwa i techniki wojennej.

Dopiero wiek XIX rozpocz─ů┼é now─ů er─Ö w dziejach narciarstwa nie ju┼╝ tylko jako ┼Ťrodka lokomocji, ale jako dyscypliny sportu. Za kolebk─Ö narciarstwa uwa┼╝a si─Ö Norwegi─Ö gdzie w 1843 roku w TROMSO rozegrano pierwszy bieg narciarski na dystansie pi─Öciu kilometr├│w. Natomiast ju┼╝ w 1850 roku w Telemarku zacz─Öto uprawia─ç biegi w formie slalomu, zjazdu i skoki przez stopie┼ä. Pierwszy konkurs skok├│w zosta┼é zorganizowany w 1868 w Christiani.
Narciarstwo zyska┼éo popularno┼Ť─ç przez norweskiego badacza F. Nansena i narty rozpowszechni┼éy si─Ö na ca┼éym kontynencie a szczeg├│lnie w krajach alpejskich pod koniec XIX wieku. Pocz─ůtek XX wieku to burzliwy rozw├│j narciarstwa.

Sprz─Öt skiturowy:
Wi─ůzania
Narty
Buty
Akcesoria

WI─äZANIA

Wi─ůzania to specyfika ski alpinizmu. Bezpiecznikowe, wygodne, umo┼╝liwiaj─ů podniesienie pi─Ötki jak w bieg├│wkach i w─Ödr├│wk─Ö. Do zjazdu mo┼╝na je zablokowa─ç i poczu─ç si─Ö jak w typowym sprz─Öcie zjazdowym.. Temat przybli┼╝y artyku┼é Tomka Osuchowskiego:
"Kiedy kilka lat temu pisa┼éem do "G├│r" i "Magazynu Narciarskiego" o sprz─Öcie do wysokog├│rskiej turystyki narciarskiej, s┼éowa skialpinizm czy skitour by┼éy znane bardzo w─ůskiej grupie os├│b w wi─Ökszo┼Ťci zawodowo zwi─ůzanych z ratownictwem i przewodnictwem w Tatrach. Sprz─Öt, kt├│ry mo┼╝na by┼éo kupi─ç w zakopia┼äskim Alpin Sporcie, by┼é rzadko┼Ťci─ů, a widok postaci z wyci─ůg├│w w kot┼éach Kasprowego, sun─ůcych ku szczytowi wywo┼éywa┼é u┼Ťmiechy politowania.
Dzisiaj, w dobie dominacji sport├│w ekstremalnych i outdoorowych, skialpinizm zdobywa coraz to nowe rzesze sympatyk├│w, kt├│rzy prze┼╝ywaj─ů g├│rsk─ů przygod─Ö w ciszy, z dala od zgie┼éku cywilizacji, szumu wycig├│w, hal sportowych i wrzasku komentator├│w. Chodz─ůc po Tatrach, ogl─ůdamy si─Ö nieraz za siebie i widzimy tylko w┼éasne, bia┼ée ┼Ťlady.
Celem tego artyku┼éu jest zapoznanie czytelnik├│w "G├│r" ze sprz─Ötem do skialpinizmu, co od strony praktycznej by─ç mo┼╝e pozwoli dokona─ç prawid┼éowego wyboru przy jego zakupie. Skialpini┼Ťci b─Öd─ů si─Ö mogli zapozna─ç z nowo┼Ťciami, trendami, cenami i mo┼╝liwo┼Ťciami zakupu upatrzonego sprz─Ötu.
Nie b─Öd─Ö si─Ö stara┼é autorytatywnie ocenia─ç nowo┼Ťci sprz─Ötowych, gdy┼╝ mo┼╝na si─Ö o to pokusi─ç po d┼éu┼╝szym uzytkowaniu sprz─Ötu i na podstawie opinii szerszego grona tester├│w. Szczeg├│lnie wi─ůzania do skialpinizmu, podczas d┼éugotrwa┼éego u┼╝ytkowania w ekstremalnych warunkach pogodowych i terenowych, nara┼╝one s─ů na wyj─ůtkowe obci─ů┼╝enia.

SILVRETTA
Najpopularniejsza marka wiza┼ä turowych na polskim rynku to SILVRETTA, kt├│ra dzi┼Ť, podobnie jak DYNAFIT, jest sprzedawana przez SALEW─ś. Podstawowy model Silvretty jest oznaczony symbolem 500 i jest efektem wielokrotnych modyfikacji. S─ů to solidne i sprawdzone, lekkie w swojej klasie wi─ůzania, osadzone na nowoczesnym karbonowym pa┼é─ůku. Podobnie jak w starszych modelach, automat wypinajacy do przodu i na boki, umiejscowiono nietypowo w tylnej cz─Ö┼Ťci wi─ůzania. Za to prz├│d but├│w trzymany jest przez ruchomy pa┼é─ůk umo┼╝liwiajacy zastosowanie nawet zimowych but├│w wspinaczkowych, zaopatrzonych w p┼éytki rant do mocowania rak├│w automatycznych. Oczywi┼Ťcie producent nie rozpowszechnia takiej informacji ze wzgl─Ödu na bezpiecze┼ästwo u┼╝ytkownik├│w, ale wiadomo, ┼╝e wielu wspinaczy korzysta z tej mo┼╝liwo┼Ťci. Niedogodno┼Ťci─ů modelu 500 jest konieczno┼Ť─ç schylania si─Ö podczas zapinania wiza┼ä, co mo┼╝e by─ç niewygodne w kopnym ┼Ťniegu lub mocnym trawersie.
Obowi─ůzujcym na dzisiaj modelem Silvretty jest Easy Go 555. To ulepszona wersja obecnych ju┼╝ od kilku lat na polskim rynku pierwszych automatycznych wiaza┼ä SILVRETTY. W odr├│┼╝nieniu od poprzednika model 555 da si─Ö zapi─ů─ç do but├│w bez schylania si─Ö. Wszystkie pozosta┼ée funkcje, tj. wypinanie, przechodzenie z pozycji zjazd do podej┼Ťcia, da si─Ö obs┼éugiwa─ç przy pomocy kijka narciarskiego.
Konstrukcja przodu wi─ůzania jest podobna jak w modelu 500 i pe┼éni te same funkcje. Dodatkowo wi─ůzania wyposa┼╝ono w p┼éytk─Ö carvingow─ů, podnosz─ůc podeszw─Ö but├│w na 35 mm ponad powierzchni─Ö nart. Daje to mo┼╝liwo┼Ť─ç zastosowania nart carvingowych i dopasowania do nich agresywnej techniki jazdy na kraw─Ödziach. Niedogodno┼Ťci─ů obydwu modeli jest skomplikowany system przesuwania ty┼éu wizania, zwi─ůzany z regulacj─ů siy docisku, oraz ponowne dostosowanie automatu po wypi─Öciu do dalszej jazdy. Dlatego regulacji i monta┼╝u tych wi─ůza┼ä radz─Ö dokonywa─ç w serwisie.
Odk─ůd model Easy Go pojawi┼é si─Ö na rynku, jestem jego u┼╝ytkownikiem i nie zniechci┼éy mnie niedoci─ůgni─Öcia techniczne w pierwszych latach u┼╝ytkowania. Zwyci─Ö┼╝y┼é komfort obs┼éugi i magia tradycji. Pojawienie si─Ö wersji 555 to ju┼╝ ca┼ékowita niezawodno┼Ť─ç i poprawiony design, kt├│re zjednuj─ů marce Silvretta kolejnych mi┼éo┼Ťnik├│w.
Hitem Silvretty w sezonie 2003/2004 maja by─ç najnowsze wi─ůzania PURE. Przede wszystkim zaskakuj─ů one wag─ů (1200 gram) i wizualn─ů lekko┼Ťci─ů wyzierajc─ů z prospekt├│w. Nowoczesny design, kolorystyka i estetyka in┼╝ynieryjna sprawi┼éy, ┼╝e wi─ůzania s─ů ┼éadne i wzbudzaj─ů zaufanie.
Konstruktor zastosowa┼é nowoczesne materia┼éy: stop .titanium. i wykonane z odpornego na dzia┼éanie promieni UV w┼é├│kna szklanego elementy zapi─Ö─ç, a tak┼╝e superlekkie karbonowe rurki, b─Öd─ůce podstaw─ů konstrukcji.
Wi─ůzania realizuj─ů ide─Ö konstruktorsk─ů, w my┼Ťl kt├│rej im dalej punkt osi obrotu wi─ůza┼ä znajduje si─Ö od szpic├│w but├│w w stron─Ö pi─Öty, tym naturalniejszy i bardziej ergonomiczny jest spos├│b poruszania si─Ö na nartach, zwi─Ökszaj─ůc komfort chodzenia i umo┼╝liwiaj─ůc wyd┼éu┼╝enie kroku.
Bezpiecze┼ästwo w PURE polega na prostocie pomys┼éu. Przednia cz─Ö┼Ť─ç wi─ůzania posiada system regulacji wysoko┼Ťci przodu buta i wysuwan─ů p┼éytk─Ö po┼Ťlizgow─ů umo┼╝liwiaj─ůc─ů wypi─Öcie buta, jak w wi─ůzaniach zjazdowych. Nie ma tam bezpiecznika odpowiadaj─ůcego za boczne wypi─Öcie buta. Jego funkcje przej─ů┼é tylni automat, kt├│ry wypina do g├│ry, ale r├│wnie┼╝ poprzez mo┼╝liwo┼Ť─ç regulacji si┼éy docisku do przodu decyduje o jej ustawieniu przy wypi─Öciu na boki. Ta odwa┼╝na konstrukcja dzia┼éa dobrze w warunkach test├│w .na sucho. i my┼Ťl─Ö, ┼╝e sprawdzi si─Ö r├│wnie┼╝ w terenie. Pomimo lekko┼Ťci, wi─ůzania sprawiaj─ů wra┼╝enie wykonanych solidnie i z dba┼éo┼Ťci─ů o detale.
Do wszystkich zapi─Ö─ç Silvretty mo┼╝na dokupi─ç ski stopery oraz no┼╝e lodowe, kt├│re daj─ů si─Ö zamontowa─ç bez wypinania but├│w z wiza┼ä. Przestawienie jednak zapi─Ö─ç do innego rozmiaru but├│w wymaga precyzyjnego ustawienia si┼éy docisku.
PURE wydaj─ů si─Ö by─ç rzeczywicie wi─ůzaniami nowoczesnymi, a o ich wytrzymao┼Ťci i konstrukcji mo┼╝na b─Ödzie powiedzie─ç wi─Öcej po zimowym sezonie.
Szkoda, ┼╝e ┼╝aden model Silvretty nie jest wyposa┼╝ony w bezpieczniki o twardszych ni┼╝ 4-10-spr─Ö┼╝ynach. Zmniejsza to bowiem ich przydatno┼Ť─ç dla skialpinist├│w o ci─Ö┼╝szej budowie cia┼éa, przedk┼éadajcych freeride nad g├│rskie w─Ödr├│wki.

FRITSCHI
Fritschi to g┼é├│wny konkurent Silvretty na polu wiza┼ä do skialpinizmu. Firma produkuje r├│wnie┼╝ wi─ůzania zjazdowe o nowoczesnej lekkiej konstrukcji z naciskiem na freeride (Rave Freeride). Na bazie tych do┼Ťwiadcze┼ä Fritschi stworzy┼éo zapi─Öcia do skitur├│w b─Öd─ůce po┼é─ůczeniem bezpiecze┼ästwa i komfortu wi─ůza┼ä zjazdowych z funkcj─ů chodzenia.
Model Diamir Titanal posiada klasyczny bezpiecznik wypinaj─ůcy na boki w przedniej cz─Ö┼Ťci wiazania i tylni automat dzia┼éajcy do g├│ry, czyli taki system jak w wi─ůzaniach zjazdowych. Ca┼éo┼Ť─ç konstrukcji osadzona jest dla potrzeb chodzenia na aluminiowej szynie, kt├│ra w ┼Ťrodku posiada spr─Ö┼╝yn─Ö odpowiadaj─ůc─ů za wypinanie przod├│w. Dzi─Öki temu ┼Ťwietnemu pomys┼éowi zmniejszono prz├│d wi─ůzania, zachowuj─ůc jednoczenie cechy pe┼énego bezpiecznika i zbudowano lekkie, bo wa┼╝─ůce 1730 gram, nowoczesne zapi─Öcia skiturowe.
Ca┼éo┼Ť─ç konstrukcji cieszy oko, zwracaj─ůc uwag─Ö na op┼éywowy, nowoczesny kszta┼ét i ciekaw─ů kolorystyk─Ö, a tak┼╝e jest dowodem idealnego po┼é─ůczenia perfekcyjnego dzia┼éania z dbao┼Ťci─ů o estetyk─Ö.
Fritschi - podobnie jak konkurenci - ma za soba nerwowy okres pr├│b nad wytrzyma┼éo┼Ťci─ů nowoczesnych materia┼é├│w i ich zachowaniem w ekstremalnych warunkach.
Wychodz─ůc naprzeciw mi┼éo┼Ťnikom freeride'u, a wi─Öc zjazd├│w w trudnym cz─Östo ekstremalnym terenie, Fritschi umie┼Ťci┼é w swojej ofercie model Diamir Freeride.
Budow─ů nie r├│┼╝ni si─Ö on wiele od swojego skiturowego odpowiednika, ale ma wzmocnion─ů konstrukcj─Ö, co odbi┼éo si─Ö na wadze (2200 gram), ma r├│wnie┼╝ mocniejsze spr─Ö┼╝yny bezpiecznik├│w ze skal─ů 4-12.
Ekstremalistom daje wi─Öksze poczucie bezpiecze┼ästwa, a co za tym idzie swobody w trudnych zjazdach terenowych i mo┼╝liwo┼Ť─ç szybszej jazdy na stokach przygotowanych.

NAXO
Model Nx01 to ciekawa oferta dla skialpinist├│w, a tak┼╝e mi┼éo┼Ťnik├│w podchodzenia i zjazd├│w w bardzo trudnym terenie. Ze wzgl─Ödu na konstrukcj─Ö, najbardziej zbli┼╝on─ů do wiza┼ä zjazdowych, oraz skal wypicia 4-12 mog─ů one znale┼╝─ç amator├│w w┼Ťr├│d doskonale je┼╝d┼╝─ůcych narciarzy, kt├│rzy chc─ů posmakowa─ç skialpinizmu, ale nie dowierzaj─ů dotychczasowym konstrukcjom.
NAXO posiadaja z przodu bezpiecznik z osiowo umieszczon─ů spr─Ö┼╝yn─ů, wypinajcy─ů na boki, podobnie jak w wielu wiod─ůcych konstrukcjach zjazdowych, kt├│rego regulacja nie nastrcza ┼╝adnych problem├│w. Ty┼é r├│wnie┼╝, jak w zapi─Öciach zjazdowych, jednak z wyra┼║nie wiksz─ů dzwigni─ů do wypi─Öcia wi─ůza┼ä kijkiem.
Ca┼éo┼Ť─ç osadzono na podw├│jnej szynie aluminiowej, po kt├│rej ┼éatwo i bez u┼╝ycia narz─Ödzi da si─Ö przesuwa─ç ty┼é wizania w celu ustawienia docisku i dopasowania do np. klasycznego buta narciarskiego. Szyna w przedniej cz─Ö┼Ťci zawiera mechanizm zwany Virtual Rotation System, przesuwaj─ůcy do ty┼éu ┼Ťrodek obrotu wi─ůzania i zwikszajacy komfort chodzenia.
Pomimo wizualnie ciekawej konstrukcji, NAXO - dzięki użyciu superlekkich i nowoczesnych materiaów - waży około 1850 gram, a więc niewiele więcej od Silvretty 555 i mniej od Fritschi Diamir Freeride.
Konstruktorzy NAXO otrzymali na targach ISPO nagrod─Ö za design, a wi─Öc mo┼╝na liczy─ç na to, i┼╝model Nx01 szybko znajdzie u┼╝ytkownik├│w i mi┼éo┼Ťnik├│w oraz b─Ödzie konkurencj─ů dla znanych ju┼╝ firm.
Skialpinizm to dzisiaj ju┼╝ tak┼╝e sport wyczynowy i konkurencja narciarska na przysz┼éej olimpiadzie. Od lat rozgrywane s─ů bardzo trudne zawody, m.in. we Francji, a od kilku lat tak┼╝e w Polsce. Jedne z nich, imienia Piotrka Malinowskiego, ┼Ťwietnego wspinacza, ratownika TOPR, wielkiego mi┼éo┼Ťnika skialpinizmu i jego zagorza┼éego popularyzatora, odbywaj─ů si─Ö wiosn─ů w Tatrach. Zainicjowa┼é je pod patronatem pogotowia naczelnik TOPR . Jan Krzysztof. Ostatnie zgromadzi┼éy na starcie ponad 170 zawodnik├│w.
Dla zawodnik├│w bior─ůcych udzia┼é w tej morderczej konkurencji, liczy si─Ö ka┼╝dy gram zaoszcz─Ödzony na wadze sprz─Ötu. To z my┼Ťl─ů o nich udoskonalono prototyp pewnego in┼╝yniera, kt├│ry zamieni┼é szyn─Ö ┼é─ůcz─ůc─ů prz├│d z ty┼éem wi─ůzania na sztywn─ů podeszw─Ö buta do skialpinizmu. Ten prosty z pozoru pomys┼é pozwoli┼é zmniejszy─ç wag─Ö zapi─Ö─ç o po┼éow─Ö. Aby system m├│g┼é funkcjonowa─ç, do wi─ůza┼ä Tourlite Tech- Dynafita przeznacza si─Ö buty ze specjalnymi patentami, b─Öd─ůcymi jakby cz─Ö┼Ťci─ů zapi─ç.
Model Tourlite Tech wa┼╝y zaledwie 660 gram i to jest jego najwi─Öksz─ů zalet─ů. Nie przypominaj─ů one w ┼╝aden spos├│b opisanych wy┼╝ej modeli skiturowych, nie m├│wi─ůc o wi─ůzaniach zjazdowych. Co prawda mo┼╝na je wypi─ů─ç kijkiem, jednak zapinaj─ůc, trzeba si─Ö schyli─ç, aby .dopi─ů─ç. bezpiecznik. Przy przej┼Ťciu z pozycji .zjazd. do pozycji .podejcie. trzeba wypi─ů─ç buty z wi─ůza┼ä. Uc─ů┼╝liwe jest takie zapinanie, gdy trzeba precyzyjnie trafi─ç .kleszczami. zapi─Ö─ç do specjalnych otwor├│w w butach. Ponadto minimalna tolerancja na ustawienie d┼éugo┼Ťci buta oraz konieczno┼Ť─ç stosowania tylko but├│w .dedykowanych. wykluczaj─ů praktycznie u┼╝ywanie sprz─Ötu przez wielu u┼╝ytkownik├│w. Jednak, pomimo tych niedogodno┼Ťci, znajduj─ů one rzesze mi┼éo┼Ťnik├│w, dla kt├│rych wa┼╝ny jest ka┼╝dy zaoszcz─Ödzony gram i kt├│rzy szybko oswajaj─ů si─Ö z pozornie trudnymi patentami.
Dla tych, kt├│rzy je┼╝d┼╝─ů na mocno taliowanych nartach zbudowano model Tech Tristep, do kt├│rego mo┼╝na zastosowa─ç podwy┼╝szajc─ů pyt─Ö: carving. platte tristep. Obydwa modele wyposa┼╝one s─ů w ski-stopery i no┼╝e lodowe. Od tego sezonu Salewa jest dystrybutorem Dynafita.

Jak dobra─ç wi─ůzania do nart skiturowych?

1. Czy wolisz wi─Öcej chodzi─ç ni┼╝ zje┼╝d┼╝a─ç na nartach? Spr├│buj okre┼Ťli─ç procentowo. Ile masz lat, ile wa┼╝ysz, w jakiej jeste┼Ť formie i jaki masz rozmiar stopy?
Je┼Ťli w osiemdziesiciu procentach wolisz chodzi─ç, a nie zje┼╝d┼╝a─ç na nartach, w dodatku masz ju┼╝ troch─Ö lat i cenisz komfort - wybierz wi─ůzania w pe┼éni automatyczne i mo┼╝liwie lekkie.

2. Czy chcesz mie─ç takie wi─ůzania, bo uprawiasz tylko freeride i maj─ů one s┼éu┼╝y─ç tylko do podej┼Ťcia na dziewicze trudne szczyty?
Je┼╝eli chodzenie to tylko ┼Ťrodek do celu, a kochasz zjazdy w trudnym terenie i szukasz adrenaliny, a na dodatek sporo wa┼╝ysz - wybierz wiazania z bezpiecznikiem zbli┼╝onym do u┼╝ywanych w wi─ůzaniach zjazdowych ze skal─ů 4-12.

3. Czy masz zaci─Öcie sportowe i chodzenie po g├│rach zim─ů traktujesz jako trening?
Je┼╝eli masz sportowe zaci─Öcie i ka┼╝dy zaoszcz─Ödzony gram jest dla ciebie istotny - to ┼Ťmia┼éo kupuj najl┼╝ejsze wi─ůzania sportowe, a i tak poradzisz sobie w ka┼╝dych warunkach.
Je┼╝eli natomiast masz problem z kas─ů, a i tak musisz chodzi─ç po g├│rach - wybierz te najta┼äsze pasuj─ůce do wszystkich rodzaj├│w but├│w, b─Ödziesz zadowolony.

Tomasz Osuchowski
www.tatrainfo.pl

NARTY SKITUROWE

- r├│┼╝ni─ů si─Ö wytrzyma┼éo┼Ťci─ů, wag─ů - s─ů l┼╝ejsze - i dobrym prowadzeniem w ka┼╝dych warunkach ┼Ťniegowych. R├│wnie┼╝ carvingowe. Posiadaj─ů zaczepy na "foki" i czasem dziurk─Ö w dziobie.Do ┼Ťlizg├│w nart mocuje si─Ö specjalne pasy ze sztucznym w┼éosiem, zwane "fokami". W┼éosie uk┼éada si─Ö tylko w jedn─ů stron─Ö co pozwala na swobodne poruszanie si─Ö w kierunku marszu i zapobiega cofaniu si─Ö nart przy podchodzeniu.

BUTY SKITUROWE

Pocz─ůtkuj─ůcy zwykle probuj─ů u┼╝ywa─ç zwyk┼éych but├│w zjazdowych ale my polecam skiturowe. Maj─ů z regu┼éy wi─ůzany botek wewn─Ötrzny co zapewnia lepsze dopasowanie, wibram na podeszwie- zapewniaj─ůcy lepsz─ů przyczepno┼Ť─ç, s─ů l┼╝ejsze i maj─ů funkcje prze┼é─ůczania buta z trybu zjazdowego na "chodzony'.

Jak dobiera─ç buty skiturowe? - PDF

AKCESORIA

Wyprawy skiturowe wymagaj─ů opr├│cz podstawowego sprz─Ötu - nart, but├│w, wi─ůza┼ä, dodatkowego wyposa┼╝enia niezb─Ödnego do poruszania si─Ö po g├│rach w zimie. Trudne zimowe warunki, zm─Öczenie, nieznajomo┼Ť─ç terenu i przecenienie w┼éasnych umiej─Ötno┼Ťci i wydolno┼Ťci bezlito┼Ťnie weryfikuj─ů nasze przygotowanie do wycieczki. Lepiej wi─Öc zabra─ç ze sob─ů troch─Ö rzeczy z pozoru zb─Ödnych, kt├│re jednak dadz─ů poczucie komfortu i bezpiecze┼ästwa.
Dob├│r przedstawionych produkt├│w wynika z mojego do┼Ťwiadczenia i dlatego mo┼╝e si─Ö on wyda─ç subiektywny. Zdecydowa┼éem si─Ö na tak─ů form─Ö, gdy┼╝ od wielu lat jestem u┼╝ytkownikiem tych produkt├│w. Przepraszam za pomini─Öcie innych marek, czy dystrybutor├│w, ale celem artyku┼éu nie by┼é przegl─ůd polskiego rynku akcesori├│w do skialpinizmu. S─ůdz─Ö, ┼╝e zainteresowani skituryzmem przed zakupem nie taniego w ko┼äcu sprz─Ötu sami zg┼é─Öbi─ů ofert─Ö polskiego rynku i wybior─ů co┼Ť dla siebie.

Kije teleskopowe (składane)
W Polsce jeszcze do niedawna wzbudza┼éy latem sensacj─Ö na tatrza┼äskich szlakach, mo┼╝na by┼éo cz─Östo us┼éysze─ç pytania typu:"gdzie zgubi┼ée┼Ť narty?" lub " zim─Ö przespa┼ée┼Ť?". W krajach alpejskich tury┼Ťci od lat nie mog─ů si─Ö bez nich obej┼Ť─ç i zim─ů, i latem. W Polsce nareszcie prze┼éamano tabu i na szlakach spotyka si─Ö coraz wi─Öcej turyst├│w zaopatrzonych w "teleskopy".
U┼╝ywaj─ůc ich stajemy si─Ö "czworonogami". Ci─Ö┼╝ar w┼éasny i plecaka cz─Ö┼Ťciowo przeniesiony jest z kr─Ögos┼éupa, bioder i kolan na dwie dodatkowe "ko┼äczyny". Poza t─ů ewidentn─ů korzy┼Ťci─ů pozostaje jeszcze aspekt bezpiecze┼ästwa. Przy ka┼╝dym potkni─Öciu mo┼╝emy si─Ö nimi podeprze─ç zmniejszaj─ůc ryzyko spotkania z Matk─ů Ziemi─ů.
Regulacja d┼éugo┼Ťci pozwala na idealne dopasowanie kij├│w. Podczas podchodzenia powinny by─ç kr├│tsze, zbiegaj─ůc w d├│┼é wyd┼éu┼╝amy je, a id─ůc d┼éugim trawersem skracamy jeden z nich i mamy komfortowe podparcie. U┼╝ywanie kijk├│w koryguje zgarbion─ů pod obci─ů┼╝eniem plecaka-domu sylwetk─Ö, lepiej wr├│┼╝─ůc naszemu kr─Ögos┼éupowi na przysz┼éo┼Ť─ç.
Kije teleskopowe to ju┼╝ przemys┼é. Wytrawni tury┼Ťci wiedz─ů doskonale, kt├│re z nich s─ů lepsze od innych i dlaczego. Z grubsza dziel─ů si─Ö na dwu-, trzy- i rzadziej czteroelementowe, aluminiowe, carbonowe lub o mieszanej konstrukcji. R├│┼╝ni je r├│wnie┼╝ przeznaczenie - skialpinizm, konkurencje norweskie (dynamiczne poruszanie si─Ö i bieganie) oraz zjazdowe.
W niekt├│rych modelach dla zwi─Ökszenia komfortu i zmniejszenia urazowo┼Ťci staw├│w pod wp┼éywem powtarzaj─ůcych si─Ö obci─ů┼╝e┼ä zastosowano amortyzator. Dla dociekliwych polecam test kij├│w regulowanych zamieszczony w Aktiv Sportmagazin rekomendowanym przez Niemiecki Zwi─ůzek Narciarski DSV z wrze┼Ťnia 2003, gdzie zawarto ca┼éo┼Ť─ç dost─Öpnych informacji o kijach teleskopowych, kt├│re, jak wida─ç, s─ů nieod┼é─ůcznym atrybutem tamtejszych turyst├│w.
Na naszym rynku zadomowi┼éy si─Ö kije austriackiej firmy KOHLAZ. Dzi─Öki wysokiej jako┼Ťci i funkcjonalno┼Ťci zyska┼éy setki zwolennik├│w. U┼╝ywaj─ů ich ratownicy TOPR i GOPR, pracownicy TPN, przewodnicy tatrza┼äscy i do┼Ťwiadczeni tury┼Ťci.
KOHLAZ ma w ofercie seri─Ö E.V.O, gdzie znajdziemy kije czterocz─Ö┼Ťciowe (Micro), superlekkie (Lite), dla kobiet (Tour), dla dzieci (Rose) czy klasyczne z r─ůczk─ů jak przy lasce (Classic).
Najbardziej popularne s─ů kije z serii Classic. Poza g├│rami mo┼╝na ich u┼╝ywa─ç r├│wnie┼╝ na co dzie┼ä podczas zwyk┼éych spacer├│w po szutrowych alejkach. Polecane s─ů te┼╝ dla os├│b maj─ůcych problemy z uk┼éadem ruchowym.
Dla turyst├│w wysokog├│rskich dedykowana jest seria ALPEN. Znajdziemy w niej modele wyposa┼╝one w korkowe r─ůczki, proste lub anatomiczne, a tak┼╝e amortyzatory uderze┼ä (Shock Absorber).
Wszystkie produkty KOHLAZ charakteryzuje dba┼éo┼Ť─ç o wyko┼äczenie detali. Poszczeg├│lne elementy kijk├│w ┼é─ůczy opatentowany przez firm─Ö system KKS blokuj─ůcy ┼╝─ůdan─ů d┼éugo┼Ť─ç, rozwi─ůzuj─ůc najwa┼╝niejszy problem techniczny w konstrukcji kij├│w teleskopowych, wzbogacony w niekt├│rych modelach o amortyzator.
W ofercie KOHLAZ znajdziemy bogaty zestaw r─ůczek dopasowanych do indywidualnych potrzeb u┼╝ytkownik├│w.
KOHLAZ zastosowa┼éa w swoich modelach wymienne ko┼äc├│wki kij├│w w postaci ┼éatwo demontowanych szpic├│w i talerzyk├│w z przeznaczeniem na zim─Ö i lato a tak┼╝e gumow─ů ko┼äc├│wk─Ö nak┼éadan─ů na szpice przy poruszaniu si─Ö po ubitych szlakach i ┼Ťcie┼╝kach.
Z my┼Ťl─ů o fotoamatorach przygotowano przystawk─Ö umo┼╝liwiaj─ůc─ů u┼╝ycie kija jako statywu fotograficznego.
Skialpini┼Ťci-sportowcy u┼╝ywaj─ů superlekkich kij├│w stosowanych w konkurencjach norweskich wykonanych z carbonu. Ze wzgl─Ödu na nisk─ů wag─Ö znakomicie sprawdzaj─ů si─Ö kije, w kt├│rych aluminium po┼é─ůczono z carbonem. Sam u┼╝ywam takiego zestawu z firmy LEKI. podczas letnich wycieczek g├│rskich i od kilku lat nie daj─ů si─Ö "wyko┼äczy─ç". Jednak ze wzgl─Ödu na bardzo wysoka cen─Ö nie znajduj─ů one w Polsce wielu nabywc├│w.
Aluminium nie powinno rdzewie─ç, ale pod wp┼éywem wody i wilgoci na polerowanej powierzchni rur pojawia si─Ö bia┼éy, drobny proszek. Dostaje si─Ö on na powierzchni─Ö gwint├│w mechanizm├│w zaciskowych powoduj─ůc z czasem ich blokowanie, uniemo┼╝liwiaj─ůc odblokowywanie kijk├│w. Dlatego co jaki┼Ť czas trzeba rozmontowa─ç poszczeg├│lne elementy, wysuszy─ç je na s┼éo┼äcu lub ciep┼éym grzejniku i odt┼éu┼Ťci─ç benzyn─ů ekstrakcyjn─ů b─ůd┼║ spirytusem. Wilgotne gara┼╝e i piwnice s─ů zab├│jstwem dla rur i mechanizm├│w.
Przy zakupie zwr├│─çmy uwag─Ö na mo┼╝liwo┼Ť─ç wymiany talerzyk├│w i ko┼äc├│wek, sprawno┼Ť─ç dzia┼éania mechanizmu blokuj─ůcego i jako┼Ť─ç r─ůczek.

Technika chodzenia
1. Diagonalna - prawa r─Öka i lewa noga z przodu;
2. Paralelna - obydwa kije wbijamy przed sob─ů i przechodzimy pomi─Ödzy nimi (ostre podej┼Ťcia);

Foki do nart turowych
Popularne "foki", z wygl─ůdu do z┼éudzenia przypominaj─ůce sk├│r─Ö tych zwierz─ůt, to pasy wykonane z tworzywa sztucznego lub moheru, pokryte z jednej strony w┼éosem umo┼╝liwiaj─ůcym podchodzenie, a z drugiej klejem daj─ůcym mo┼╝liwo┼Ť─ç wielokrotnego przyklejania do spod├│w nart.
Zaopatrzone s─ů w zaczepy do dziob├│w i ty┼é├│w nart. Oferowane s─ů w r├│┼╝nych d┼éugo┼Ťciach i szeroko┼Ťciach (od 35 mm dla nart ┼Ťladowych do 120 mm do freeride). Najbardziej znani producenci "fok" to KOHLAZ i MONTANAZ.
Foki przechowujemy w ch┼éodnym pomieszczeniu przyklejone do dostarczonych pas├│w z plastiku lub specjalnych ko┼énierzach oferowanych od przysz┼éego roku przez MONTAN─ś.
Do konserwacji fok stosuje si─Ö waxy impregnuj─ůce i daj─ůce nartom lepszy po┼Ťlizg a tak┼╝e klej do uzupe┼énienia ubytk├│w.

Bezpieczeństwo podczas skiturów
Ka┼╝dy skialpinista poruszaj─ůcy si─Ö po g├│rach o charakterze alpejskim powinien posiada─ç - poza map─ů, kompasem, telefonem kom├│rkowym- ratowniczy zestaw lawinowy. Detektor lawinowy, reflektor Recco, ┼éopatka i sonda niejednemu uczestnikowi wyprawy uratowa┼éy ┼╝ycie. Najwi─Öksze szanse na uratowanie zasypanego w lawinie istniej─ů w ci─ůgu kilkunastu pierwszych minut, dlatego pomoc w ratowaniu zasypanych nios─ů najcz─Ö┼Ťciej towarzysze wycieczki. Pies i grupa poszukiwawcza przybywaj─ů najcz─Ö┼Ťciej ju┼╝ po zw┼éoki.
Przy pomocy detektora lawinowego lub sondy istnieje szansa zlokalizowania i odnalezienia zasypanego. Niestety na nic nie zda si─Ö trafna lokalizacja nieszcz─Ö┼Ťnika, je┼Ťli nie b─Ödziemy mieli ze sob─ů ┼éopatki lawinowej. Przeobra┼╝onego ruchem lawiny i cz─Östo pe┼énego lodowych grud ┼Ťniegu nie da si─Ö kopa─ç r─Ökami.
Znakomite lekkie i składane łopatki lawinowe produkuje wyspecjalizowana w sprzęcie do ratownictwa lawinowego firma ORTOVOX..
Ortovox. produkuje r├│wnie┼╝ sondy lawinowe. W bogatej ofercie znajdziemy lekkie sondy, kt├│re powinny znale┼║─ç si─Ö w wyposa┼╝eniu ka┼╝dego skialpinisty i freeridera -200/240 cm, a tak┼╝e d┼éu┼╝sze 240/320 cm, lekkie carbonowe i znakomite sztywne sondy profesjonalne blokowane specjalnym mechanizmem zaciskowym , nie zmieniaj─ůce kierunku nak┼éuwania podczas penetracji lawiny.

Detektory lawinowe to urz─ůdzenia nadawczo-odbiorcze indywidualnego u┼╝ytku umo┼╝liwiaj─ůce szybk─ů lokalizacj─Ö zasypanego, pod warunkiem, ┼╝e zar├│wno on jak i towarzysze wycieczki posiadali detektory i w dodatku by┼éy one w┼é─ůczone. Zawansowane technologicznie urz─ůdzenia produkuje ORTOVOXZ.

Wszystkie powy┼╝ej opisane elementy wyposa┼╝enia musz─ů si─Ö zmie┼Ťci─ç w plecaku. Firmy zadba┼éy o skialpinist├│w i freerider├│w tworz─ůc specjalnie dla nich lekkie i kolorowe cuda, mog─ůce pomie┼Ťci─ç sond─Ö, ┼éopatk─Ö lawinow─ů, b─Öd─ůc─ů jednocze┼Ťnie anatomicznie dopasowan─ů os┼éon─ů dla plec├│w, kt├│ra zapobiega urazom kr─Ögos┼éupa przy upadkach podczas freeridu czy poturbowaniu w lawinie.

Producenci narciarskiego sprz─Ötu zjazdowego i g├│rskich rower├│w zjazdowych oferuj─ů specjalne gorsety, przypominaj─ůce pancerz ┼╝├│┼éwia, chroni─ůce przed urazami kr─Ögos┼éupa przy jego wygi─Öciu do ty┼éu. Ich konstrukcja pozwala na wykonywanie naturalnego ugi─Öcia tu┼éowia do przodu, blokuj─ůc nienaturalne gwa┼étowne odgi─Öcia kr─Ögos┼éupa do ty┼éu. Podczas karko┼éomnych zjazd├│w freeride czy ekstremalnych skok├│w freestyl-owych narciarze s─ů szczeg├│lnie nara┼╝eni na urazy. ORTOVOX zaproponowa┼é po┼é─ůczenie protektora przeciw urazom kr─Ögos┼éupa ze zgrabnym plecakiem.
Podczas d┼éugich tur├│w w odleg┼ée miejsca poza przedstawionym powy┼╝ej sprz─Ötem warto zabra─ç ze sob─ů inne dodatkowe gad┼╝ety - folie NRC, lekki ┼Ťpiw├│r, zapas jedzenia i picia, dodatkow─ů odzie┼╝ na zmian─Ö i latark─Ö (czo┼é├│wk─Ö).
Rozwijaj─ůcy si─Ö gwa┼étownie freeride i skialpinizm, efekt specjalizacji tak┼╝e i w narciarstwie g├│rskim, wymaga u┼╝ycia dodatkowych akcesori├│w: kasku, r─Ökawic ze wzmocnieniami, no┼╝y lodowych itp.

Z g├│rskim pozdrowieniem
Tomasz Osuchowski

www.tatrainfo.pl

*wi─Öcej o wyposa┼╝eniu g├│rskim i odzie┼╝y mo┼╝na znale┼║─ç w ksi─ů┼╝ce mojego autorstwa "Trekker. W czym i z czym chodzi─ç po g├│rach", Wydawnictwo Galaktyka, 2003.



Dlaczego jazda na nartach skiturowych ma być równie przyjemna lub przyjemniejsza niż na zwykłych?
Technika poruszania si─Ö na nartach skiturowych pozwala dotrze─ç praktycznie wsz─Ödzie, dzi─Öki temu mo┼╝na zobaczy─ç wi─Öcej i lepiej, nie m├│wi─ůc ju┼╝ o oszcz─Ödno┼Ťci czasu zwi─ůzanej z szybko┼Ťci─ů poruszania si─Ö w por├│wnaniu z rakietami ┼Ťnie┼╝nymi czy pieszo. Skiturowcy s─ů niezale┼╝ni do wyciag├│w, docieraj─ů do miejsc niedost─Öpnych dla zwyk┼éych turyst├│w, maj─ů bli┼╝szy kontakt z przyrod─ů i pi─Öknymi krajobrazami. A jaka rado┼Ť─ç z jazdy w puchu, po nieprzetartym ┼Ťniegu! Jazda na skiturach daje poczucie wolno┼Ťci. Cz─Ö┼Ť─ç ludzi, kt├│ra spr├│bowa┼éa tej formy rekreacji, ju┼╝ przy niej zostaje rezygnuj─ůc z narciarstwa "wyci─ůgowego".

Okolice Karpacza nadaj─ů si─Ö idealnie do tej formy narciarstwa. ┼üagodne wierzchowiny, ciekawe trasy zjazdowe, malownicze szlaki, dobra baza noclegowa a dla znu┼╝onych marszem mo┼╝liwy powr├│t na wyci─ůgi w rejonie Kopy .

Polecamy trasy dooko┼éa Kot┼é├│w Ma┼éego i Wielkiego Stawu,do czeskich schronisk, dla bardziej zaawansowanych wej┼Ťcia i zjazdy ze ┼Ünie┼╝ki a dla zawodnik├│w i ambitnych amator├│w udzia┼é w Memoriale Waldemara Siemaszki.
Memoria┼é to mi─Ödzynarodowe zawody w narciarstwie wysokog├│rskim, w┼é─ůczone do Pucharu Polski w Ski Alpinizmie i ze wzgl─Ödu na charakter trasy uznane za jedne z najtrudniejszych w Polsce. Start odbywa sie w kilku kategoriach w grupie zawodnik├│w lub amator├│w,systemem START-META, co oznacza, ┼╝e zawodnicy maja met─Ö w tym samy miejscu co start. W czasie biegu pokonuj─ů tras─Ö d┼éugo┼Ťci oko┼éo 20km wspinaj─ůc si─Ö, zje┼╝d┼╝aj─ůc i podbiegaj─ůc przez r├│┼╝ne formy terenowe.

Copyright (C) 2002-2008 Szkoła Górska. All rights reserved.:.webmaster: kasia{at}szreter.com